Gry Komputerowe: Niespodziewany Sojusznik Zdrowia Psychicznego i Mózgu

Nowe badania naukowe rzucają światło na pozytywny wpływ gier komputerowych na zdrowie psychiczne i funkcje poznawcze. Wbrew powszechnym stereotypom, umiarkowane granie może przynosić korzyści, takie jak redukcja stresu, poprawa funkcji mózgu, a nawet ochrona przed demencją. Eksperci podkreślają znaczenie świadomego wyboru gier i umiaru.

Kluczowe Wnioski

• Umiarkowane granie wiąże się z lepszym zdrowiem psychicznym niż całkowite unikanie gier.
• Gry mogą stymulować mózg, poprawiać funkcje kognitywne i zwiększać objętość istoty szarej.
• Gry kooperacyjne i edukacyjne wykazują silniejszy pozytywny wpływ niż potencjalne negatywne skutki gier agresywnych.
• Ryzyko uzależnienia od gier dotyczy niewielkiego odsetka graczy (2-3%).
• Gry mogą być narzędziem wspierającym osoby z demencją i opóźniającym postęp choroby.

Gry a Zdrowie Psychiczne: Obalanie Mitów

Stereotyp gracza jako agresywnego outsidera odchodzi do lamusa. Badania, w tym te prowadzone przez prof. Łukasza D. Kaczmarka z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, wskazują, że przeciętny gracz ma około 35 lat i gra umiarkowanie, traktując to jako formę relaksu. Co więcej, osoby grające okazjonalnie często wykazują lepsze zdrowie psychiczne niż te, które w ogóle nie sięgają po gry. Wpływ gier na agresję, choć statystycznie zauważalny, jest niewielki w codziennym życiu, a dynamika relacji rodzinnych ma znacznie większe znaczenie dla zachowań młodzieży. Gry mogą również kształtować zachowania prospołeczne, takie jak współpraca i pomoc innym, a ich pozytywny wpływ w tym zakresie jest silniejszy niż potencjalne negatywne skutki gier nastawionych na przemoc.

Korzyści dla Mózgu i Profilaktyka Demencji

Pandemia zwiększyła popularność gier, a badania potwierdzają ich pozytywny wpływ na funkcje mózgu. Interaktywny charakter gier stymuluje mózg, angażując zarówno część czuciową, jak i wykonawczą, co przekłada się na lepsze funkcje kognitywne. Badania, takie jak analiza danych z UK Biobank na ponad 172 tysiącach osób, sugerują, że regularne granie może zmniejszyć ryzyko demencji nawet o 19%. Mechanizm ten obejmuje nie tylko trening umysłowy, ale także realne zmiany fizyczne w mózgu, takie jak zwiększenie objętości istoty szarej w hipokampie – obszarze kluczowym dla pamięci, który jest często atakowany przez chorobę Alzheimera. Gry mogą również poprawiać ukrwienie mózgu i wzmacniać jego plastyczność neuronalną.

Gry jako Narzędzie Terapeutyczne

Naukowcy badają potencjał gier komputerowych jako narzędzia terapeutycznego, szczególnie w kontekście demencji. Badania z wykorzystaniem EEG pokazują, że odpowiednio zaprojektowane gry mogą wspierać funkcje poznawcze u osób z zaburzeniami pamięci. Kluczowe jest dopasowanie poziomu trudności gry do umiejętności gracza, aby utrzymać optymalne zaangażowanie. Gry mobilne okazały się skuteczne w spowalnianiu pogarszania się sprawności umysłowej, podczas gdy wirtualna rzeczywistość (VR) może szczególnie chronić pamięć. Rozwijane są gry adaptacyjne, które automatycznie dostosowują poziom wyzwania, mając na celu poprawę uwagi, pamięci i codziennego funkcjonowania pacjentów.

Zalecenia dla Graczy

Eksperci podkreślają, że kluczowy jest sposób grania i wybór odpowiednich tytułów. Zaleca się unikanie gier z mechanikami hazardowymi oraz grania nocą. Szczególnie wartościowe są gry wymagające kooperacji, aktywności fizycznej lub posiadające walory edukacyjne. Światowa Organizacja Zdrowia klasyfikuje uzależnienie od gier jako jednostkę chorobową, jednak dotyczy to zaledwie 2-3% graczy. Jeśli granie zaczyna negatywnie wpływać na zdrowie lub relacje społeczne, warto rozważyć konsultację z psychologiem. Świadome korzystanie z gier może przekształcić je z potencjalnego zagrożenia w cenne narzędzie wspierające zdrowie psychiczne i rozwój mózgu.

Źródła

• Gry komputerowe dobre dla zdrowia psychicznego? Naukowcy zaskakują, Medonet.
• Gry komputerowe lekiem na stres? Wyniki badań zaskoczyły samych naukowców, naTemat.pl.
• Gry komputerowe jako terapia? Naukowcy sprawdzają, jak mogą wspierać
  osoby z demencją, PolitykaZdrowotna.com.
• Gry komputerowe a demencja. Jak granie wspiera pamięć i chroni mózg?, PoradnikZdrowie.pl.
• Jak gry komputerowe wpływają na zdrowie psychiczne? – Jedynka, Jedynka – Polskie Radio.